środa, 27 sierpnia 2008

Działanie kawy i wpływ na zdrowie

Działanie kawy i wpływ na zdrowie

Dzięki zawartości kofeiny kawa pełni rolę stymulującą. Pobudza organizm, zwiększa sprawność myślenia, znosi zmęczenie psychiczne i fizyczne. Ze względu na swoje właściwości pita jest przede wszystkim rano, często w dużych ilościach. Bezpośredni wpływ kofeiny zaczyna się odczuwać po około pół godzinie.

Już od XVI wieku, kiedy kawę sprowadzono do Europy budziła ona wiele kontrowersji. Z jednej strony chwalono jej niezwykłe działanie, z drugiej oskarżano o wywoływanie wiele różnych schorzeń, m.in. problemów żołądkowych, zawałów serca, raka i osteoporozy. W XVI-wiecznej Anglii podejrzewano nawet, że istnieje związek między impotencją i spożyciem nowej używki a już w XVII wieku sprzedawano ją tylko w aptekach, gdyż uważana ją za doskonały lek na wiele schorzeń czy alkoholizm. Krytyka nasiliła się w XIX wieku wraz z rozpowszechnieniem napoju. Coraz częstsze było tzw. "zdenerwowanie kofeinowe", występujące w efekcie spożycia zbyt dużej ilości kawy.

Badania przeprowadzane w XIX i XX wieku nie zdołały jasno wykazać do jakich chorób może doprowadzić picie kawy, choć nigdy też nie zaliczano jej do zdrowej żywności. Dopiero w ostatnich dekadach przeprowadzono wiarygodne testy na dostatecznie dużych grupach pacjentów. Mimo to naukowcy wciąż nie są zgodni w kwestii wpływu kawy na zdrowie. Wynika to przede wszystkim z trudności przeprowadzenia pewnych badań. Wymagają one nie tylko dużej liczby osób, ale także właściwego ujęcia niezależnych czynników: zwyczajów żywieniowych, płci, masy, ogólnej kondycji, chorób, poziomu cholesterolu itd.

Według najbardziej wiarygodnych badań:
  • Spożycie kawy nie jest związane ze wzrostem ryzyka udaru mózgu i chorób serca.
  • Nie ma związku pomiędzy umiarkowanym spożywaniem kofeiny, a ogólnym poziomem cholesterolu u człowieka.
  • Nie udowodniono związku między spożyciem kawy a występowaniem chorób nowotworowych. Tego typu relacje pojawiają się dopiero w przypadku przyjmowania kofeiny w bardzo dużych ilościach.
  • Kawa może zwiększać tętno, szczególnie gdy jest rzadko pita. Częste przyjmowanie kofeiny sprawia, że efekt ten zanika. Nie udowodniono związku między nadciśnieniem a spożyciem kawy[4].
  • Kawa wypłukuje wapń z organizmu, jednak efekt ten jest na tyle niewielki, że nawet spożywanie jej w dużych ilościach nie zwiększa szansy zachorowania na osteoporozę.
  • Brakuje dowodów na negatywny wpływ kawy spożywanej w umiarkowanej ilości na kobiety w ciąży i płód. Nie udowodniono także związku między piciem kawy przez matkę a wcześniactwem.

Pozytywne właściwości

Według niektórych badań kawa pita w umiarkowanych ilościach posiada pewne pozytywne, niekiedy nawet lecznicze właściwości.
  • Polepsza pamięć krótkotrwałą i chwilowo podwyższa poziom IQ
  • Zmniejsza ryzyko zachorowania na marskość wątroby
  • Dotlenia organizm, przez co ułatwia koncentracje, a także pozytywnie wpływa na krążenie i układ trawienny.
  • Przyśpiesza metabolizm, tym samym zwiększa tempo przemiany lipidów i pomaga zapobiegać zmęczeniu mięśni.
  • Zmniejsza ryzyko wystąpienia u mężczyzn kamicy żółciowej
  • Przyczynia się do zmniejszenia zachorowalności na nowotwory pęcherza wśród palaczy.
  • Zmniejsza ryzyko zachorowania na chorobę Parkinsona
  • Nawet do 50% zmniejsza ryzyko zachorowania na cukrzycę typu II
  • Zmniejsza ryzyko zachorowania na raka jelita i wątroby (hepatomę)
  • Zwiększa efektywność środków przeciwbólowych
  • Jest głównym przeciwutleniaczem w diecie osób spożywających niewiele owoców i warzyw
  • Polepsza perystaltykę jelit
Negatywne właściwości
Badania wykazują także negatywne skutki picia kawy. Wiążą się one przede wszystkim z zawartą w niej kofeiną. Zwykle dotyczą przypadków spożywania kawy w zbyt dużych ilościach.

  • Spożycie zbyt dużej ilości kawy może wywoływać uczucie nerwowości, niepokoju i rozdrażnienia (tzw. "zdenerwowanie kofeinowe").
  • Podobnie jak herbata wpływa na żółknięcie zębów i może prowadzić do próchnicy.
  • Ze względu na swoje właściwości pobudzające u większości ludzi utrudnia zasypianie (u nielicznych występuje efekt przeciwny).
  • Nieznacznie zmniejsza płodność zarówno u mężczyzn jak i u kobiet.
  • Spożycie dużej ilości kawy przez kobietę w ciąży może zwiększać prawdopodobieństwo martwego urodzenia. W związku z tym zalecane jest, by osoby w ciąży piły do dwóch filiżanek kawy dziennie[12].
  • Gotowana kawa może w dużym stopniu wpływać na podniesienie poziomu cholesterolu.
  • Kawa może zwiększać prawdopodobieństwa ataku serca u osób o wolniejszym metabolizmie (posiadających gen spowalniający detoksykację kofeiny w wątrobie) nawet o 133% w przypadku picia powyżej 4 filiżanek dziennie.
  • Spożycie dużej ilości kawy może zwiększyć prawdopodobieństwo niektórych chorób serca.
Zalecane spożycie

Większość naukowców zaleca spożywanie do 500 mg kofeiny dziennie, co przekłada się na około 4 filiżanki kawy. Przyjmuje się, że kawa w tej ilości nie tylko nie jest szkodliwa, ale może nawet pozytywnie wpływać na organizm człowieka. W przypadku spożycia większej dawki kawy występować mogą wyżej wymienione skutki negatywne. Powyżej 1000 mg kofeina staje się trująca. Dokładna granica toksyczności zależy od właściwej danej osobie odporności na ten związek chemiczny. Za minimalną dawkę śmiertelną uznaje się 3200 mg (przyjmowane w jednej dawce). Realna dawka śmiertelna (przyjmowana w formie kawy) to 10 g, czyli około 80 filiżanek.

Zawartość kofeiny w napojach (mg)
  • filiżanka kawy gatunku Robusta 330
  • filiżanka kawy Arabica 175-185
  • filiżanka etiopskiej kawy mokka 160
  • filiżanka kawy rozpuszczalnej 95
  • szklanka czarnej kawy 80-120
  • filiżanka espresso 60
  • filiżanka kawy mrożonej 50-70
  • szklanka herbaty 45-65
  • puszka coca-coli 45

Źródło: Wikipedia

2 komentarze:

Dota pisze...

A gdzie jest, ze kawa wyplukuje Mg? przeciez kazdy aptekarz i lekarz o tym trabbi????!!!

Przemek pisze...

To akurat prawda, ale radzę zapalać czerwoną lampkę, gdy słychać jakiekolwiek trąbienie. Któremu bowiem sprzedawcy leków zależy na zdrowiu klientów? No proszę pomyśleć...